{"id":162731,"date":"2025-10-29T15:37:55","date_gmt":"2025-10-29T14:37:55","guid":{"rendered":"https:\/\/in-italja.org\/matrimoni-ebraici-e-matrimoni-cristiani-nella-ravenna-del-cinquecento\/"},"modified":"2026-02-19T09:35:07","modified_gmt":"2026-02-19T08:35:07","slug":"matrimoni-ebraici-e-matrimoni-cristiani-nella-ravenna-del-cinquecento","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/in-italja.org\/en\/matrimoni-ebraici-e-matrimoni-cristiani-nella-ravenna-del-cinquecento\/","title":{"rendered":"Matrimoni ebraici e matrimoni cristiani nella Ravenna del Cinquecento"},"content":{"rendered":"<p><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-1 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-padding-right:0px;--awb-padding-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1248px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-0 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-text fusion-text-1\" style=\"--awb-font-size:var(--awb-typography4-font-size);--awb-text-color:var(--awb-custom_color_7);\"><p>Curatori: Dario Taraborelli (HibouCoop), Giacomo Mariani (HibouCoop), Fernanda Alfieri (Universit\u00e0 di Bologna), Guido Bartolucci (Universit\u00e0 di Bologna)<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-2 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-padding-right:0px;--awb-padding-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1248px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-1 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-title title fusion-title-1 fusion-sep-none fusion-title-text fusion-title-size-five\" style=\"--awb-text-color:var(--awb-custom_color_7);--awb-margin-bottom:0px;--awb-font-size:var(--awb-typography4-font-size);\"><h5 class=\"fusion-title-heading title-heading-left\" style=\"font-family:&quot;Barlow Condensed&quot;;font-style:normal;font-weight:600;margin:0;font-size:1em;letter-spacing:var(--awb-typography4-letter-spacing);text-transform:uppercase;line-height:var(--awb-typography4-line-height);\">Progetto PRIN di riferimento<\/h5><\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-2\"><p><em>Jewish and Christian Marriages. Rituals, Rights, Interrelations (15th-17th Centuries, Papal States)<\/em><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-3 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-padding-right:0px;--awb-padding-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1248px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-2 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-text fusion-text-3\"><p>Il progetto <em>Matrimoni ebraici e matrimoni cristiani nella Ravenna del Cinquecento<\/em> indaga il significato e le implicazioni sociali, religiose ed economiche del matrimonio nella Ravenna del XVI secolo, citt\u00e0 dello Stato Pontificio caratterizzata dalla coesistenza tra la maggioranza cattolica e una vivace comunit\u00e0 ebraica.<\/p>\n<p>L\u2019obiettivo \u00e8 comprendere che cosa significasse, in quel contesto, compiere un \u201cbuon\u201d o un \u201ccattivo\u201d matrimonio, quali interessi e pressioni influenzassero le scelte coniugali e quale ruolo vi giocassero le donne. Attraverso l\u2019analisi degli <strong>accordi matrimoniali conservati nei registri notarili<\/strong>, il progetto ricostruisce le logiche che regolavano il matrimonio come patto economico, familiare e politico, in grado di consolidare reti di alleanze e di garantire sicurezza e sostegno, anche oltre i confini cittadini.<\/p>\n<p>Nel caso delle <strong>famiglie ebraiche<\/strong>, tali accordi potevano creare legami con altre comunit\u00e0 in Italia e nel Mediterraneo, rivelando strategie di solidariet\u00e0 e mobilit\u00e0 in risposta alle politiche di espulsione. Anche per i <strong>cristiani,<\/strong> la dimensione economica e contrattuale rimaneva centrale nella istituzionalizzazione del legame, almeno fino all\u2019affermazione del modello tridentino, che rese obbligatoria la celebrazione religiosa di fronte al sacerdote e alla comunit\u00e0. Il <strong>notaio,<\/strong> figura cruciale in entrambi i contesti, rappresentava cos\u00ec il punto d\u2019incontro tra vita privata, diritto e istituzioni.<\/p>\n<p>Il progetto riunisce studiosi di <a href=\"https:\/\/www.hiboucoop.it\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">HibouCoop<\/a> e dell\u2019<a href=\"https:\/\/www.unibo.it\/it\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Universit\u00e0 di Bologna<\/a> per esplorare come le pratiche matrimoniali riflettessero, nella Ravenna cinquecentesca, la complessit\u00e0 delle <strong>relazioni tra ebrei e cristiani<\/strong> e le molteplici forme di <strong>convivenza e negoziazione tra culture<\/strong>.<\/p>\n<p><strong>Archivi e fondi consultati<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Archivio di Stato di Ravenna, Atti dei notai del distretto di Ravenna<\/li>\n<li>Archivio Storico Diocesano di Ravenna, Tribunale Criminale<\/li>\n<\/ul>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Il progetto indaga il significato e le implicazioni sociali, religiose ed economiche del matrimonio nella Ravenna del XVI secolo, citt\u00e0 dello Stato Pontificio caratterizzata dalla coesistenza tra la maggioranza cattolica e una vivace comunit\u00e0 ebraica<\/p>\n","protected":false},"author":20,"featured_media":162732,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"categories":[3025],"tags":[3026,3027,3028,3029,3030,3031,3032,3033],"class_list":["post-162731","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-jewish-and-christian-marriages","tag-contratto","tag-digital-atlas","tag-dote","tag-eta-moderna","tag-giuramento","tag-matrimonio","tag-minoranze-religiose","tag-promessa"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/in-italja.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/162731","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/in-italja.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/in-italja.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/in-italja.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/20"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/in-italja.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=162731"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/in-italja.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/162731\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":162733,"href":"https:\/\/in-italja.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/162731\/revisions\/162733"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/in-italja.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/162732"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/in-italja.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=162731"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/in-italja.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=162731"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/in-italja.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=162731"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}